Sheekada 3 Qof oo Qaza Uga Baxaya Si Loo Daaweeyo

0
598

Qaza (Hargeisa Press)- Sadeel Hamdan waxa uu jiray qiyaastii lix toddobaad markii Israa’iil ay bilowday dagaalkeeda aan joogsiga lahayn ee Gaza.

Hadda waxay si aamusnaan ah ugu jiiftaa sariirta cisbitaalka carruurta ee ku yaal cisbitaalka Shuhadada Al-Aqsa, iyadoo daciif ah, caloosheeda oo bararay iyo xanuunka kaga dhacay maqaar.

Saddex bilood ka hor, dhakhaatiirtu waxay ku guuleysteen inay magaceeda ku helaan liiska bukaannada si xun ugu baahnaa inay Gaza uga baxaan si loogu daweeyo dibadda.

Laakin ka dib, maalmo yar ka hor inta aan la rarin, Israa’iil waxay ku soo duushay Rafah, waxayna xidhay marinka keliya ee ay dadka buka uga bixi lahaayeen go’doonka go’doomiyay, waxayna ku dabinayeen Sadeel iyo qaar kale oo badan.

Cabdul Majiid, oo ku dhibaatoonaya inuu neefsado

Abdul Majiid al-Sabakhi, oo 20 jir ah, waxa uu ku nool yahay qalabka neefsiga Ogsajiinta ee cisbitaalka.

Hadalku waa halgan loogu jiro dhalinyarada qaba cystic fibrosis ilaa carruurnimadii.

Bishii ugu horreysay ee dagaalka Israa’iil ay ku qaadday Qaza, ciidammada Israa’iil waxay duqeeyeen guriga deriska la ah guriga al-Sabakhis oo ku yaalla xerada qaxootiga ee Nuseyrat ee bartamaha Gaza. Saamaynta ayaa sidoo kale burburisay gurigoodii.

“Maalintaas, waxaa la iga soo saaray burburka hoostiisa, oo aan ku dhawaaday inaan ku cabudho qiiqa sunta ah iyo siigada,” ayuu dib u xusuustay.

Abdul Majiid, ayaa ku dhawaad ​​hal bil ku qaatay daryeelka degdega ah ee hawo-mareenada, taas oo sii dhaawacday sambabada ilaa heer uu hadda iyaga ku tiirsan yahay.

“Waxaan ku noolaa si caadi ah dagaalka ka hor. Waan socday, waan wareegay oo waxaan galay jaamacad caqabad la’aan,” Abdul Majiid ayaa yidhi.

“Laakin dagaalka ka dib… waxaan noqday wax aan awoodin inaan sameeyo.”

Isaga iyo waalidkii, afar walaalo ah iyo laba gabdhood oo ay walaalo ahaayeen Rafah iyo Deir el-Balah, waxa uu ku dhibtooday teendhadii waxaana ugu dambayntii loo qaaday cisbitaal si uu ugu sii jiro ogsajiinta.

Cabdul Majiid, ayaa la rabay in uu safro, isaga oo uu la socdo walaalkii Osama oo 21 jir ah, si loogu sameeyo qalliin degdeg ah oo sambabada ah, laakiin ka dib waxaa soo baxay warka sheegaya in isgoyska Rafah la xidhay.

“Xidhitaanka isgoyska waxay xukun dil ah ku tahay aniga iyo bukaano badan oo ila mid ah,” Abdul Majiid ayaa yidhi, isagoo neefta ka qaadaya iyadoo dadaalka hadalka uu ruxay jidhkiisa taagta daran.

“Maalin walba dib ayaan u dhacaa, fursadda badbaadadayda ayaa hoos u dhacda.”

“Waxaan lumiyay miisaan aad u badan sababtoo ah sambabadayda daciifka ah waxay la macno tahay inaan xitaa wax cuni karin.”

Usaama wuxuu la joogaa Cabdul Majiid habeen iyo maalin Cisbitaalka.

“Dagaalka ka hor, waanu wada bixi jirnay, waanan wada ciyaari jirnay. Inkasta oo uu xanuunsaday, haddana xaaladdiisu way degganayd,” Osama ayaa yidhi.

“Abdel Majiid walaalkay kaliya maaha; waa saaxiibkay.”

Ahed Abu Holi waxa ay ku sigtey in ay lug ka go’do markii saqafka gurigooda uu ku dul dumay qoyskeeda markii Israel ay duqeysay laba bilood ka hor.

Lugteedu waxay ahayd qaab aad u xun, unugyo iyo lafo ayaa si xun u dhaawacmay. Kadib shan qaliin oo dib u dhis ah, kuwaas oo dhamaantood lagu guuldareystay, dhakhaatiirteedu waxay sheegeen in ay wax yar ka qaban karaan si ay u caawiyaan waxayna kula taliyeen in ay aragto dhakhaatiir takhasus leh oo dibadda ah.

Haddii kale, waxaa loo sheegay in xalka kaliya ee ay heli karaan uu yahay in lugta laga gooyo.

Hadda, hooyada 25-jirka ah ma dhaqaaqi karto, iyadoo maalmaheedii ku qaadanaysay sariirta cisbitaalka iyadoo lugteeda si weyn faashad ugu xidhan tahay.

Wiilkeeda oo laba jir ah, ayaa qoyskeeda ay daryeelayaan, balse ma arki karto, sababtoo ah waxay ka welwelsan tahay inuu wax ku qabto cisbitaalka.

Ninkeeda iyo walaasheed waxay ku bataan inay la joogaan halkaas, iyagoo u soo doondoona inay u soo qaadaan waxyaabaha daruuriga ah, sidii ninkeedu yeelay, oo ay uga tagtay muddo gaaban inay cunto u hesho.

“Laba maalmood ka hor taariikhda safarkayga, isgoyska waa la xidhay… uma eka inay dib u furmayso,” Ahed ayaa yidhi.

“Runtii waxaan rajaynayay inaan awoodo inaan safro. In badan ayaan sugay oo aad ayaan u xanuunsaday. Muddo laba bilood ah, nolosheydu waxay ahayd mid is-taag ah.

“Ma arki karo mana daryeeli karo ilmahayga keliya. Maalin walba waa i xanuunsadaa markay dhaymada nabarka iga beddelaan.”

Dhaawacyadii ka soo gaadhay lugta Ahed ayaan weli bogsan, waa dhibaato caadi ka ah Qaza hadda, halkaas oo dadka ay nafaqo xumo ba’an hayso,- jidhkoodana uu aad u daciif yahay si uu u bogsado.

Iyadoo ay ku xidhan tahay sida xaaladeeda ay u socoto, dhakhaatiirtu waxay sheegeen in laga yaabo in la gooyo lugta sababtoo ah ma jiri doonto hab kale oo lagu badbaadiyo Ahed.

“Waxa kaliya ee aan rabo waa in aan mar kale socdo ka hor inta ayna la goynin,” ayay tidhi.

“Weli waan yarahay, bilawga noloshayda guurka, waxaana doonayaa inaan sii wato noloshayda oo aan daryeelo ilmahayga. goyntu waxay igu tahay riyo xun haddii.”

Sadeel, Ilmo Yar oo nafteeda la halgamaysa

 

Sadeel waxa laga helay beerka oo weynaaday iyo beeryarada oo balaadhatay iyada oo lix bilood jirta, xaaladeedana maalinba maalinta ka danbaysa way ka sii dartay.

Hooyadeed, Heba, oo 32 jir ah, si joogto ah ayay garabkeeda u joogtaa, way murugoonaysaa laakiin waxay isku dayaysaa inay la qabsato iyada oo xaaladda gabadheeda ay ka sii darayso.

“Gabadhaydu waxay lahayd cagaarshow tan iyo markii ay dhalatay, xaaladdeeduna way ka sii dartay barakaca ilaa ay caloosheeda si fiican u barartay, taasoo nagu kaliftay inaan u qaadno cisbitaalka,” Heba ayaa tidhi.

Dhakhaatiirtu waxay sheegeen in daawaynta ay Sadeel u baahan tahay aan laga helin Qaza, taas oo sii adkeynaysa in marinka la xidhay markii ay heshay oggolaansho ay ku tagto.

“Warka ku saabsan xidhitaanka isgoysku wuxuu ahaa sidii hillaac,” ayay tidhi Heba, oo ah hooyo afar carruur ah leh.

“Waxaan isu diyaariyey inaan safro, carruurtayduna waxay ii diyaariyeen inaan walaashood u raaco daawaynta. Laakiin wax walba way is beddeleen.”

7-dii May, Taangiyada Israa’iil, ayaa weerar ku qaaday marinka xadka Rafah, iyaga oo ka barakiciyay ilaa hal milyan oo falastiiniyiin ah dhammaan Qaza, kuwaas oo magangalyo u raadsaday tan iyo markii uu dagaalku billowday.

Xaalada Sadeel, ayaa ah mid halis ah, iyadoo dhakhaatiirtu ay tahay inay sameeyaan qaliin deg deg ah si ay uga soo saaraan dareeraha ku uruursan caloosheeda taasoo ka dhalatay xaaladeeda.

“Waa wax naxariis darro ah in aan daawado in gabadheyda ay si tartiib ah ugu dhimanayso horteyda, iyada oo aan awoodin in ay wax qabato,” ayay tidhi Heba.

“Maxay tahay khaladka ilmahayga? Ilmo 10 bilood jira ayaa dhibban!”

Wasaaradda Caafimaadka ee Qaza (MoH), ayaa sheegtay in ay jiraan in ka badan 20,000 oo qof oo ama dhaawac ah ama la ildaran xanuunno daba-dheeraada ama kuwa aan la dafiri karin sida kansarka, macaanka iyo dhibaatooyinka wadnaha.

“Tan iyo markii [Israa’iil] ay qabsatay isgoyska Rafah, ma jiraan dad buka ama dhaawacmay oo awood u yeeshay inay ka baxaan Qaza, sidoo kale kuwa dibadda u joogay daawaynta uma suurtagelin inay dalkooda ku laabtaan,” ayuu yidhi Ashraf al-Qudra, oo ah afhayeen u hadlay Wasaaradda Caafimaadka.

Kormeerka xuquuqda bini’aadmiga ee Euro-Mediterranean, ayaa bayaan uu soo saaray 18-kii May ku sheegay in tirada guud ee dadka ay dhibaatadu saamaysay loo kala qaybin karo ilaa 11,000 oo qof oo dhaawac ah iyo in ka badan 10,000 oo qof oo qaba xanuunno daba-dheeraada ama aan la dafiri karin.

Kormeeruhu wuxuu ugu baaqay beesha caalamka iyo hay’adaha samafalka inay ku cadaadiyaan mas’uuliyiinta Israa’iil inay furaan marinnada Qaza, gaar ahaan Rafah.

“Israa’iil oo sii wada xidhitaanka marinka laga soo bilaabo toddobadii bishan ayaa sii xoojisay dhibaatada bini’aadantinimo ee Falastiiniyiinta,” ayaa lagu yidhi bayaanka, isagoo intaas ku daray “in ay dedejiso guddiga xasuuqa, waxay carqaladaynaysaa qulqulka sahayda bini’aadantinimo iyo kuwa caafimaadka, waxayna sii curyaamisay xaaladdii horeba. shaqeynta xaddidan ee cisbitaallada maxalliga ah ee Strip.”

Tedros Adhanom Ghebreyesus, agaasimaha guud ee Ururka Caafimaadka Adduunka, ayaa ku sheegay bogiisa X in sida ay Israa’iil ula dhaqanto dadka rayidka ah ee Qaza ay si joogto ah u geliyaan nolosha iyo caafimaadka khatar weyn.

Gelida kooxaha caafimaadka degdega ah iyo sahayda caafimaadka ee ka gudbaya xadka Rafah ee Qaza waa la xannibay tan iyo 6-dii March. Gudaha Jidka, sahayda dawooyinka muhiimka ah iyo shidaalku aad bay u hooseeyaan, dhaqdhaqaaquna wuu xaddidan yahay caqabadaha amniga awgood,” ayuu yidhi.

“Waxaan luminay erayadii aan ku qeexi karno xaaladda Qaza. Waxaa la joogaa xilligii xabbad-joojin iyo nabad loo heli lahaa dadka rayidka ah ee halkaas ku dhaqan.”

Warbixintan waxanu ka soo xiganay Aljazeera News English

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here